مىترسم خدا شديد العقاب است ( 48 ) . هنگامى كه منافقان و آنهايى كه در دلهايشان مرض بود گفتند : اين قوم را فريب داد دينشان ، و حال آنكه هر كه به خدا توكل كند خداوند مقتدرى است شايسته كار ( 49 ) . و اگر ( كاش ) مىديدى هنگامى را كه فرشتگان دريابند گروه كافران را و بزنند رويها و پشتهايشان را ( و بگويند ) بچشيد عذاب سوزان را ( 50 ) . اين بخاطر آن ( رفتاريست ) كه به دست خود پيش فرستاديد ، كه خدا ستمگر بر بندگان نمىباشد ( 51 ) . مانند شيوه خاندان فرعون و آنان كه پيش از ايشان بودند ( كه ) به آيات خدا كفر ورزيدند ، پس خدا به گناهانشان بگرفت كه خدا نيرومندى است شديد العقاب ( 52 ) . ( و ) اين بدانست كه خدا تغيير دهنده نعمتى كه به قومى ارزانى داشته نيست تا آنكه خود ايشان تغيير دهند آنچه را كه در خودشان است ( با علم به اينكه ) خدا شنواى دانا است ( 53 ) . ( و ) مانند شيوه دودمان فرعون و آنان كه قبل از ايشان بودند ( كه ) تكذيب كردند آيات پروردگارشان را ، پس ما بخاطر گناهانشان هلاكشان كرده و خاندان فرعون را غرق نموديم ، همه شان ستمگران بودند ( 54 ) . بيان آيات اين آيات مشتمل است بر بيان وجوب دادن خمس غنيمت ، و استقامت در برابر دشمن ، و اندرز آنان و بيان پاره اى از نكبتها كه خداوند دشمنان دين را بدان مبتلا كرده ، و بيچاره شدنشان به مكر الهى ، و اينكه خداوند در بين آنان همان سنتى را معمول داشته كه در ميان قوم فرعون و كسانى كه پيش از ايشان بودند بخاطر تكذيب آيات و جلوگيرى از راه او معمول داشته است . * ( « وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّه خُمُسَه وَلِلرَّسُولِ . . . » ) * كلمه « غنم » و « غنيمت » به معناى رسيدن به در آمد از راه تجارت و يا صنعت و يا جنگ است ، و ليكن در اين آيه بملاحظه مورد نزولش تنها با غنيمت جنگى منطبق است . راغب مىگويد : « غنم » - به دو فتحه - معنايش معروف است ، خداى تعالى فرموده : « وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُما - و از گاو و گوسفند پيه آن دو را بر ايشان حرام كرديم » و « غنم » - به ضمه حرف اول و سكون حرف دوم - به معناى رسيدن و دست يافتن به فائده است ، و ليكن در هر درآمدى كه از راه جنگ و از ناحيه دشمنان و غير ايشان به دست آيد استعمال شده ، و به اين معنا است آيه * ( « وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ » ) * و آيه « فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلالًا طَيِّباً » . و كلمه « مغنم » به معناى هر چيزى است كه به غنيمت درآيد و جمع آن « مغانم » مىباشد ، مانند :